18 czerwca w siedzibie firmy Deloitte odbyła się konferencja „Sztuka (w) innowacji – jak wykorzystać kulturę i sztukę w budowaniu przewagi konkurencyjnej firmy” zorganizowana przez COMMITMENT TO EUROPE
arts & business, instytucję badawczo – rozwojową będącą propagatorem idei arts & business.
Agenda spotkania przedstawiała się następująco:
I. Innowacje binesowe w Polsce – sesja prelekcji wygłaszanych przez polskich specjalistów
a) „Sztuka innowacji w praktyce – kultura i sztuka jako obszar zaangażowania społecznego firmy” Ewa Zamościńska, konsultantka CSRinfo
b) „Kapitał kreatywny w procesie rozwoju zasobów ludzkich” Kamila Kujawska – Krakowiak, prezes zarządu, COMMITMENT TO EUROPE arts & business
c) „Strategie sponsoringowe, marketing a koszty firmy” Hubert Cichoń, starszy manager w dziale doradztwo podatkowego, Deloitte Polska
II. Trendy arts & business w Europie – sesja prelekcji przygotowanych przez zagranicznych ekspertów
arts & business
a) „Strategie rozwoju przedsiębiorstwa z uwzględnieniem polityki prokulturalnej” Øyvind Stålsett, dyrektor Forum for Kultur og Nǽringsl
b) „Miejsce kultury i sztuki w budowaniu strategii biznesowej przedsiębiorstwa” Philip Spedding, senior manager, arts & business UK
c) „Od Dnia Mecenasa do operacji Carnagie, czyli 6 lat arts & business na Węgrzech” András Török, dyrektor Summa Atrium
III. Panel dyskusyjny moderowany przez Philipa Speddinga, arts & business UK oraz Annę Hincz, COMMITMENT TO EUROPE arts & business. Uczestniczyli w nim:
- András Török (arts&business Węgry)
- Colin Tweedy (arts&business UK)
- Liliana Anam (CSRinfo)
- Hubert Cichoń (Deloitte)
- dr Ewa Łabno- Falęcka (Mercedes Benz Polska)
- Maria Magdalena Wincorek (BRE Bank SA)
- Natalia Ćwik (Forum Odpowiedzialnego Biznesu)
Spotkanie rozpoczęto przyznaniem certyfikatów nowym partnerom Fundacji COMMITMENT TO EUROPE arts & business. W imieniu firmy Deloitte, statuetkę Partnera Strategicznego odebrała Ewa Rzeczkowska, PR Manager gospodarza spotkania. PTC ERA reprezentował Zbigniew Lazar, Dyrektor Komunikacji Korporacyjnej spółki. Certyfikaty zostały także przyznane magazynowi Brief, firmie Antalis, firmie EMI oraz przedsiębiorstwu Martela, których przedstawiciele niestety nie mogli odebrać ich osobiście.
Prelekcja Ewy Zamościńskiej z CSRinfo „Sztuka innowacji w praktyce – kultura i sztuka jako obszar zaangażowania społecznego firmy”* rozpoczęła pierwszą część spotkania. Uczestnicy dowiedzieli się, że strategia społecznej odpowiedzialności biznesu to nie tylko zwykłe działania filantropijne, lecz przede wszystkim przestrzeganie norm etycznych. Firma, która chce być odpowiedzialna, powinna „świecić przykładem”.
Następnie konsultantka CSRinfo omówiła pokrótce formy, jakie większość firm wybiera wprowadzając strategię Corporate Social Responsobility. Są to:
1. Darowizny
2. Sponsoring społecznie zaangażowny
3. Projekty zaangażowania społecznego
Prelegentka zwróciła uwagę, że wszystkie te działania, by prowadziły do zamierzonego efektu, powinny być spójne ze strategią biznesową firmy. Najważniejsze jest zatem wyznaczenie celu, następnie dostosowanie środków do sytuacji konkretnego przedsiębiorstwa. Bezrefleksyjne kopiowanie nawet najlepszych pomysłów nie przyniesie żadnych rezultatów.
W związku z tym pojawiają się pytania, które należy sobie zadać przed rozpoczęciem konkretnego projektu:
1. Czy jest on spójny z misją firmy?
2. Czy jest spójny z celami firmy?
3. Czy odpowiada na realną potrzebę społeczną?
4. Czy na pewno zrealizujemy cele?
5. Czy efekty będą długotrwałe?
6. Czy nasze zasoby zostanę wykorzystane?
Dla zobrazowania dobrze dobranych i dopasowanych strategii CCR konsultantka CSRinfo przedstawiła kilka rodzimych przykładów programów zaangażowania społecznego z uwzględnieniem kultury, sztuki i edukacji.
* Innowacyjna edukacja – projekt Granty Akademii Orange zorganizowany przez Fundację Orange
* Ochrona dziedzictwa narodowego – Aukcja Allegro
* Sponsoring społecznie zaangażowany – liczne festiwale muzyczne
* Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu – „Bajka o przyjaźni” firmy Ericsson
* Sztuka art brut – Fundacja Awangarda, Galeria tak firmy ENEA
* źródło: Forum Odpowiedzialnego Biznesu
Następnie, Kamila Kujawska – Krakowiak z COMMITMENT TO EUROPE arts & business przybliżyła uczestnikom spotkania tematykę związaną z budowaniem kapitału kreatywnego w procesie rozwoju zasobów ludzkich. Rozpoczęła od przedstawienia wybranych wyników badań prowadzonych przez COMMITMENT TO EUROPE arts & business (raport z 2008r. do pobrania).
Po ocenie ogólnej sytuacji programów Cultural Corporate Responsibility na polskim rynku, Prezes COMMITMENT TO EUROPE arts & business przedstawiła uczestnikom cztery główne strategie budowania kapitału kreatywny w firmie:
- poprzez prokulturalne programy wewnętrze
- poprzez sponsoring
- poprzez mecenat
- poprzez wymiany pracownicze firma/strefa kultury
Ostatnia z wymienionych strategii spotkała się z największym zainteresowaniem, ale też i najwyższym uznaniem, jako że jest przykładem na owocną współpracę i dojrzałe partnerstwo sektora kultury z sektorem biznesu. Dzięki programom „kultura exchange” do instytucji kultury wnoszone zostają atrybuty menadżerskie, których często brak w sferze kultury, natomiast biznes uczy się niestandardowego myślenia, co w prosty sposób rozwija potencjał kreatywny.
Skoro już dowiedzieliśmy się jak, dowiedzmy się po co. Jakie są najczęstsze efekty powiązania działów personalnych z kulturą? Optymalizacja komunikacji wewnętrznej, budowanie zaufania, poszerzenie wachlarza kompetencji, utrwalenie wizerunku dobrego pracodawcy. Kamila Kujawska – Krakowiak podkreśliła, że nie są to tylko puste słowa, a efekty potwierdzone badaniami i dobrymi przykładami z rynku. Takimi, jak np. Lukas Bank z projektem LUKultura skierowanym do pracowników i ich rodzin. Prelegentka podała również przykład złej praktyki, której bohaterem była firmy X z branży poligraficznej. Niewłaściwa komunikacja, brak wiedzy na temat preferencji pracowników oraz działanie akcyjne spowodowało, że projekt kulturalny angażujący pracowników zakończył się fiaskiem.
Pierwszą część spotkania zwieńczyła prelekcja Huberta Cichonia, starszego menadżera do spraw doradztwa podatkowego z firmy Deloitte Polska. Poprzez prezentację kilku przykładów, zobrazował uczestnikom, jak ważny jest sposób księgowania i działania formalne wokół działań sponsoringowych. Prelegent przyznał, że to, ile realnie będzie biznes kosztować dane działanie, zależy przede wszystkim od tego, jaką umowę skonstruujemy. I tak, np. chcąc kupić aparat dla młodego artysty możemy sporządzić umowę darowizny lub, co okaże się korzystniejsze dla dwóch stron, umowę o świadczeniu usług przez sponsorowanego. Ważne jest zatem, aby każdorazowo sprawdzać, jakie rozwiązanie prawno- finansowe będą dla danego działania najlepsze, a w razie wątpliwości, prosić o interpretacje prawa Ministerstwo Finansów.
Polskojęzyczna część spotkania dostarczyła uczestnikom praktycznych wskazówek dotyczących budowania strategii biznesowych z uwzględnieniem kultury i sztuki, podsunęła ciekawe rozwiązania oraz przede wszystkim udowodniła, że współpraca między kulturą, a biznesem jest nie tylko możliwa, ale i opłacalna.
Drugi filar tematyczny, skupiony na trendach europejskich, dobrych praktykach płynących z Zachodu oraz sposobach budowania efektywnej współpracy arts & business, rozpoczął Øyvind Stålsett z organizacji arts & business w Norwegii. Po krótkim zobrazowaniu sytuacji kultury i sztuki w Norwegii, które wspiarane są przez mniej więcej 40% miejscowych firm, zaprezentował innowacyjne narzędzie pomiaru efektywności działań opartych na partnerstwie między biznesem, a kulturą – Culture Score Card, którego jest współtwórcą. Uczestnicy dowiedzieli się, że jest to program ułatwiający mierzalność potencjału tego typu projektów, ale także dążący do określenia porozumienia między światami biznesu i kultury. Narzędzie to, pokazując silne i słabe strony zarządzania projektem, stanowić może wymierny obraz potrzeb i oczekiwań zapewniających efektywność i wzajemne korzyści dla obu stron współpracujących przy projekcie. Zainteresowanych odesłano do darmowej siedmiodniowej wersji próbnej narzędzia dostępnej pod adresem: www.culturescorecard.com.
Następnie filmem reklamowym Cadbury rozpoczął wystąpienie Philip Spedding z organizacji arts&business UK. Na początku zaznaczył, że bez względu na to, co myślimy my i nasze otoczenie, bez wątpienia żyjemy obecnie w erze kreatywności, stąd obecność sztuki w biznesie staje się nie tylko wymagana, ale także niezbędna. To właśnie dzięki kreatywności w Anglii zarabia się miliony funtów. W związku z rosnącą rolą kreatywności, zmieniają się też relacje kultura – biznes. Philip Spedding przyznał, że w Anglii przez wieki partnerstwo arts & business nie istniało, z uwagi na to, ze kultura i sztuka występowały zazwyczaj z pozycji poddańczej - nie prowadzono dialogu, proszono o pomoc, błagano o wsparcie. Prelegent odważnie stwierdził, że instytucje kultury czy artyści indywidualni, wręcz żebrali o pieniądze, które łaskawie otrzymywali. Lub nie. Obecnie sytuacja zmieniła się nie do poznania. Następuje wymiana między dwoma równoważnymi partnerami, nie ma mowy o poddaństwie, nie ma miejsca na prośby. Każda strona coś daje i każda coś zyskuje, w imię zasady: „business is busines”. Spedding, na potwierdzenie swoich słów zaprezentował przykłady efektywnej współpracy arts & business w Wielkiej Brytanii, w których biznes występował nie tyle w roli dobroczyńcy, a często pomysłodawcy. Bank HSCBC, jako sponsor generalny wystawy „China Design Now” zorganizował ekspozycję 5000 gołębi origami przy Leicester Square. Każdy przechodzień, który z zainteresowaniem podnosił przedmiot, mógł liczyć na zniżkę przy zakupie biletu do muzeum, ponieważ w środku misternej konstrukcji, kryły się bony promocyjne. Kolejny przykład zaskakującej i efektywnej współpracy to projekt HP i National Gallery. Z inicjatywy Hewlett Packard na dwanaście tygodni ulice Londynu zostały zamienione w miejską galerię. W różnych zaskakujących miejscach powieszono repliki obrazów znajdujących się w National Gallery po to, aby przybliżyć mieszkańcom kulturę, po to, aby uczynić sztukę bardziej dostępną. Wszystko w orginalnej wielkości i wspaniałej jakości – jak na produkty HP przystało. Ostatnią firmą, o jakiej opowiadał prelegent była Puma. Wraz z niszową londyńską galerią Serpentine stworzyła Reality Bag – torbę zaprojektowaną przez Johna Armledera, w której znalazły się prace współczesnych artystów. Puma z każdej sprzedanej torby przeznacza 100 dolarów na utrzymanie i rozwój galerii. Na zakończenie drugiej części spotkania, András Török (arts&business Węgry) przedstawił nam pokrótce historię swojej organizacji wraz z barierami, które, jako organizacja pozarządowa, wraz ze swoim zespołem musiał pokonać. Wspomniał także o sposobach na kreatywną oraz tradycyjną promocję organizacji. Prezentacje drugiego filaru pokazały, że współpraca kultury i biznesu być może w zamierzchłych czasach zaczęła się od filantropii. Ale na pewno się na niej nie kończy.
Po lunchu, rozpoczęła się trzecia część konferencji - panel dyskusyjny. Do stołu zasiedli wyznaczeni rozmówcy i rozpoczęli dyskusję na temat miejsca kultury i sztuki w biznesie. Uczestnicy panelu zgodnie stwierdzili, że nie można rozmawiać zza stołu, z pozycji eksperta, ponieważ tworzy to bariery, które, przychodząc na spotkanie, chcieliśmy przełamać. Głos w dyskusji zabierały zatem również osoby uczestniczące w panelu jako słuchacze, nie tylko specjaliści od lat zajmujący się tematyką współpracy biznesu z kulturą czy odpowiedzialnością społeczną.
Dyskusja rozpoczęła się rozmową na temat miejsca kultury i sztuki w biznesie, po czym przerodziła się szybko w ciekawą dysputę nad tym, kto jest odpowiedzialny za rozwój kultury i czy oraz jak rząd może pomóc instytucjom kultury.
Problem ten poruszała dr Ewa Łabno- Falęcka, zauważając, że na Zachodzie sztuka przynosi wymierne zyski dla państwa. Kwestia ta zainteresowała Karolinę Szczepanowską z Narodowego Centrum Kultury, która zapytała przewodniczącego organizacji CEREC, Colina Tweedy’ego o to, w jaki sposób rząd Wielkiej Brytanii wspiera kulturę. Zwrócił on uwagę na działający na Wyspach system finansowania kultury 30-30-30 . 30% środków pochodzi od prywatnych przedsiębiorstw, 30% od rządu i 30 z przychodów insytucji kulturalnych. Dalej dyskusja toczyła się swoim rytmem. Przede wszystkim poruszano kwestie problemowe, bariery. Krytykowano, niedowierzano, wątpiono. Rozmawiano o tym, gdzie napotyka się bariery, co hamuje w Polsce rozwój idei arts & business. Hubert Cichoń podkreślił haniebną rolę złych rozwiązań podatkowych. Optymistyczny akcent wprowadziła Liliana Anam z CSRinfo, która przypomniała o niedawnym zwolnieniu charytatywnych SMS-ów od podatku VAT w wyniku wspólnych starań firm i NGO-sów, jako przykład na to, że prawo można zmienić. Maria Magdalena Winconek podała przykład BRE Banku, aby poruszyć ważną kwestię świadomości konsumenckiej i tego, że klienci nie zawsze oczekują zaanagażowania firmy w działalnośc kulturalną. Po wybuchu emocji, zgodzono się jednak, że skoro wiemy, co nie do końca działa dobrze, wiemy też, jak możemy zrobić to lepiej. Według Natalii Ćwik kultura jest najważniejsza dla każdej społeczności, nawet, jeśli jest to potrzeba nieuświadamiana, to budowanie relacji ze społecznością jest dla biznesu kluczowe. Sferą, w której biznes spotyka się z kulturą i sztuką jest kreatywność, a co za tym idzie – design, szczególnie w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju.. Wydźwięk całej dyskusji był więc jednoznaczny: kultura i biznes potrzebują siebie wzajemnie, nie po to, aby iść zgodnie z trendem, ale po to, aby móc się rozwijać. Szczególnie, w czasach, w których przyszło nam żyć – w czasach, gdy kluczem do sukcesu jest innowacyjność. A czym jest nowoczesność jeśli nie efektem kreatywności i efektywnego partnerstwa ?
Kontakt i więcej informacji na temat konferencji:
Anna Hincz, Koordynator Projektu
COMMITMENT TO EUROPE arts & business
