POLSKA OPERA PORUSZY AMERYKANÓW W ROCZNICĘ ICH NARODOWEJ TRAGEDII
„Jestem zachwycony i bardzo podobało mi się to, co zobaczyłem. Znam już realizacje Mariusza (Trelińskiego – przyp. red.) i jestem pewny, że będzie to opera fenomenalna” powiedział słynny tenor Placido Domingo po obejrzeniu próby generalnej "Andrea Chenier" w Teatrze Wielkim w Poznaniu.
W Operze Waszyngtońskiej trwają ostatnie próby przed premierą Opery Umberto Giordano – „Andrea Chénier”. Spektakl reżyseruje Mariusz Treliński - twórca wybitnych inscenizacji operowych: Madame Butterfly, Króla Rogera, Otella, Eugeniusza Onegina, Don Giovanniego i Damy Pikowej. Autorem dekoracji jest Boris Kudlička, kostiumy zaprojektowali Magdalena Tesławska i Paweł Grabarczyk. Polska premiera opery odbyła się 12 marca 2004 roku w Teatrze Wielkim w Poznaniu. Spektakl Trelińskiego jest pierwszą w Polsce, po niemal 40 latach, próbą zmierzenia się z tym utworem. Nowoczesne w formie przedstawienie zrealizowano z wielkim rozmachem, przy wykorzystaniu nowoczesnych rozwiązań technicznych, m.in. komputerowego sterowania oświetleniem. Polski zespół realizuje światowe przedsięwzięcie na zaproszenie dyrektora Opery Waszyngtońskiej, Placido Domingo, który osobiście będzie dyrygował orkiestrą podczas przedstawienia. W ramach koprodukcji z National Washington Opera, której Domingo jest dyrektorem, poznański Teatr Wielki przygotował stronę realizacyjną widowiska: reżyserię, scenografię, kostiumy i choreografię. Siedem pierwszych przedstawień można było zobaczyć w Teatrze Wielkim w Poznaniu, a osiem kolejnych zostanie wystawionych w Waszyngtonie. W czerwcu, po występach w Poznaniu, cała scenografia, kostiumy i część obsady została przeniesiona do Waszyngtonu.
„Andrea Chenier” to opowieść o człowieku zafascynowanym ideałami rewolucji francuskiej, który w rezultacie staje się jej ofiarą. Ale to nie spektakl historyczny. Siła realizacji Mariusza Trelińskiego tkwi w jego umiejętności uwspółcześniania historii sprzed stu lat.
- Fascynujące jest to, że Treliński tworzy spektakl nowoczesny, a więc środkami współczesnymi, wizualnymi, trafiającymi do naszej wrażliwości – w zgodzie z materią dzieła, czyli z muzyką, z librettem - powiedział krytyk muzyczny Piotr Nędzyński.
Akcja „Andrea Chénier” rozpoczyna się w przeddzień rewolucji francuskiej, gdy Charles Gérard, służący rodziny de Coigny zakochany w ich córce Madeleine, ujawnia swoją wzgardę dla nich. W zamku Coigny odbywa się przyjęcie, na które zaproszony zostaje młody poeta Andrea Chénier. Poproszony przez Madeleine recytuje wiersz krytykujący niesprawiedliwość i nierówność, wywołując oburzenie części gości. Drugi akt ma miejsce już po wybuchu rewolucji. Chénier siedzi w kawiarni obserwowany przez tajnego informatora. Przyjaciel Chéniera, Rouchet, przybywa z paszportem dla niego namawiając poetę do ucieczki, ten jednak chce spotkać się z tajemniczą kobietą piszącą do niego listy. Kobietą okazuje się Madeleine de Coigny, obiekt poszukiwań służącego Gérarda, który został jednym z przywódców rewolucji. Madeleine i Andrea wyznają sobie miłość, jednak Gérard, skrycie kochający Madeleine, zamierza ją porwać. Dochodzi do walki, w której Chénier rani Gérarda. Gérard otrzymuje informację o aresztowaniu Chéniera, ma też podpisać akt jego oskarżenia, waha się jednak przez wzgląd na szlachetność Chéniera. Madeleine dowiedziawszy się o aresztowaniu ukochanego, zjawia się u Gérarda, by ofiarować siebie w zamian za wstawiennictwo za Chénierem. Jest już jednak za późno, zapadł wyrok śmierci. Madeleine zamienia się miejscami z inną skazaną, by umrzeć ze swoim ukochanym.
Tytułowy bohater opery Umberto Giordano za pierwowzór miał autentyczną postać historyczną - Andre Chénier przeszedł do historii nie tyle jako pisarz i poeta, lecz jako uosobienie ideałów przyświecających Rewolucji Francuskiej, zanim stał się ofiarą bezprawia i chciwości jej skorumpowanych protagonistów i został wysłany na szafot. Druga z arii Chéniera, Come un bel di maggio, wykorzystuje autentyczny poemat napisany w noc przed egzekucją.
Amerykanie zobaczą inscenizację 11 września 2004.
Luiza Biedrzycka, arts & business connections
